Nguyên nhân, phòng và điều trị bệnh tiêu chảy ở gà

Gà mắc bệnh tiêu chảy (phân màu xanh, trắng, hoặc lỏng) thường nguyên nhân là do nhiễm khuẩn như (E. coli) hoặc Salmonella, hoặc cũng có thể do vi-rút gây ra. Cần thực hiện việc cách ly ngay lập tức và tiến hành vệ sinh chuồng trại, đồng thời thực hiện phun khử trùng. Nên sử dụng các loại thuốc thú y đặc hiệu, men tiêu hóa, hoặc áp dụng những phương pháp truyền thống như tỏi, búp ổi. Quan trọng là phải cung cấp đủ nước và điện giải để ngăn ngừa tình trạng mất nước.

Các nguyên nhân chính khiến gà bị tiêu chảy

Gà thường bị tiêu chảy do sự tác động của vi khuẩn hoặc virus như E.coli, Salmonella, Newcastle, cũng như ký sinh trùng như cầu trùng. Ngoài ra, điều kiện môi trường nuôi không đảm bảo vệ sinh và ẩm ướt, hoặc thực phẩm và nước uống bị ô nhiễm cũng là nguyên nhân tiềm ẩn. Các triệu chứng thường thấy bao gồm phân lỏng với màu sắc xanh, trắng hoặc có máu, gà có biểu hiện uể oải và giảm ăn.

Các nhóm nguyên nhân chính gây ra tình trạng tiêu chảy ở gà bao gồm:

Nhiễm khuẩn, virus và ký sinh trùng (là nguyên nhân phổ biến nhất):

• Bệnh Cầu trùng (Eimeria): Làm cho gà bị tiêu chảy với phân lỏng có máu do các ký sinh trùng tấn công vào hệ tiêu hóa.
• Viêm ruột hoại tử: Tình trạng này xảy ra khi vi khuẩn phát triển gây tổn hại cho niêm mạc ruột.
• Bệnh Thương hàn và Bạch lỵ (Salmonella): Làm cho gà thải ra phân có màu xanh hoặc trắng.
• E.coli: Là loại vi khuẩn gây ra nhiễm trùng cấp tính ở đường ruột.
• Virus: Bao gồm Newcastle và Gumboro.

Do môi trường sống:

Khi chuồng trại có độ ẩm cao và không có sự thông thoáng, đây là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn và cầu trùng phát triển mạnh mẽ. Khi tỷ lệ mật độ nuôi nhốt vật nuôi quá dày đặc, các mầm bệnh sẽ dễ dàng lây lan một cách nhanh chóng giữa các cá thể. Việc không có không gian đủ rộng rãi và không khí trong lành sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của vật nuôi, làm tăng nguy cơ mắc bệnh và tử vong.

Hơn nữa, một môi trường không được chăm sóc đúng cách có thể dẫn đến sự suy giảm đáng kể về năng suất và chất lượng của sản phẩm chăn nuôi. Việc cải thiện điều kiện sống, tạo ra không gian thoáng đãng và giảm bớt số lượng vật nuôi trong cùng một khu vực sẽ giúp giảm thiểu rủi ro lây nhiễm và nâng cao sức khỏe tổng thể cho đàn vật nuôi.

Về thức ăn và nước uống

Thực phẩm có thể bị hỏng, xuất hiện nấm mốc hoặc nhiễm khuẩn, điều này có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe cho gà. Khi thực phẩm không được bảo quản đúng cách hoặc để lâu, vi khuẩn và nấm mốc sẽ phát triển, khiến thực phẩm trở nên nguy hiểm khi cho gà tiêu thụ. Bên cạnh đó, nước uống cũng có thể chứa các tạp chất không đảm bảo, có thể mang mầm bệnh, gây rủi ro cho sức khỏe của gà. Sử dụng nước không sạch sẽ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm.

Hơn nữa, nếu cơ thể hấp thụ quá nhiều khoáng chất như Kali, Magie, Natri và Clo, sẽ có thể dẫn đến tình trạng rối loạn tiêu hóa, làm khó khăn cho hệ tiêu hóa trong quá trình hoạt động bình thường.

Điều trị bệnh tiêu chảy ở gà

Để điều trị tiêu chảy ở gà, cần thực hiện cách ly các cá thể mắc bệnh, giữ gìn vệ sinh chuồng trại và áp dụng thuốc chuyên dụng (như Colistin 10%, Neomycin) hoặc sử dụng những phương pháp dân gian (như lá ổi, tỏi). Ngoài ra, cần bổ sung điện giải (Electrolyte) kết hợp với Vitamin C và men tiêu hóa nhằm nâng cao khả năng miễn dịch và hỗ trợ phục hồi hệ tiêu hóa.

1. Các nguyên nhân phổ biến và cách điều trị cụ thể

• Bệnh cầu trùng (phân có bọt, có máu tươi): Để điều trị bệnh cầu trùng, người ta sẽ sử dụng các loại thuốc đặc trị như Toltrazuril, Amprolium hoặc Sulfonamide. Bên cạnh đó, việc giữ vệ sinh chuồng trại sạch sẽ cũng rất quan trọng để tiêu diệt noãn nang của loại ký sinh trùng này.
• Bệnh E.coli/Thương hàn (phân có màu xanh, trắng, vàng): Đối với bệnh E.coli hoặc thương hàn, thuốc kháng sinh như Colistin, Neomycin, Gentamicin hoặc Ampicillin được khuyên dùng bằng cách trộn vào thức ăn hoặc nước uống trong khoảng thời gian từ 3 đến 5 ngày.
• Bệnh viêm ruột hoại tử (phân sống, có mùi tanh): Để điều trị tình trạng viêm ruột hoại tử, nên sử dụng các loại kháng sinh có độ nhạy cảm cao như Amoxicillin hoặc Tylosin, giúp tiêu diệt các vi khuẩn gây bệnh.
• Tiêu chảy do stress hoặc do thức ăn: Đối với tình trạng tiêu chảy phát sinh từ stress hoặc chế độ ăn uống không phù hợp, người nuôi có thể sử dụng men tiêu hóa và dung dịch điện giải để hỗ trợ cải thiện tình trạng sức khỏe cho vật nuôi.

2. Các phương pháp dân gian (cho trường hợp nhẹ)

• Tỏi: Bạn có thể giã nhuyễn khoảng 100g tỏi và ngâm trong 10 lít nước, sau đó cho gà uống hàng ngày. Phương pháp này giúp ức chế sự phát triển của vi khuẩn có hại.
• Búp ổi/Lá chát: Hãy giã nát búp ổi và sau đó vắt lấy nước để cho uống. Ngoài ra, bạn cũng có thể nấu nước từ búp ổi để cho uống. Phương pháp này có công dụng rất tốt trong việc ngăn chặn tình trạng tiêu chảy.
• Gừng: Bạn nên giã nhỏ một ít gừng và pha với nước ấm. Việc này không chỉ giúp giữ ấm cho bụng mà còn làm giảm hiện tượng co thắt ở đường ruột, giúp cải thiện cảm giác khó chịu.

3. Quy trình chăm sóc khi gà bị bệnh

• Tách biệt: Ngay lập tức chuyển những chú gà có dấu hiệu không khỏe, như mệt mỏi hay tiêu chảy, ra khỏi đàn chính. Điều này giúp ngăn chặn sự lây lan của bệnh tật giữa các con khác.
• Vệ sinh: Tiến hành vệ sinh chuồng nuôi thật kỹ lưỡng bằng cách loại bỏ hoàn toàn chất thải. Sau đó, phun thuốc sát trùng trong chuồng để đảm bảo môi trường nuôi dưỡng được sạch sẽ, khử trùng bằng vôi bột là một lựa chọn tốt.
• Bổ sung nước: Để tránh tình trạng mất nước cho gà, nên sử dụng Oresol pha với nước hoặc vitamin C hòa vào nước để gà uống. Việc này sẽ giúp chúng hồi phục nhanh chóng hơn.
• Dinh dưỡng: Cần cung cấp cho gà khẩu phần ăn dễ tiêu hóa, hạn chế những thức ăn có lượng đạm cao. Thức ăn nhẹ sẽ giúp gà dễ dàng tiêu hóa và nhanh chóng lấy lại sức

Cách phòng bệnh tiêu chảy ở gà

Để phòng ngừa bệnh tiêu chảy ở gà (phân trắng/xanh), cần duy trì vệ sinh chuồng trại và đảm bảo thức ăn cùng nước uống sạch sẽ. Điều trị hiệu quả có thể thực hiện bằng cách sử dụng tỏi (100g/10 lít nước), búp ổi, hoặc Berberin (1-2 viên/ngày), kết hợp với Bio Anagin-C cùng với điện giải hoặc men tiêu hóa. Cần thực hiện cách ly đối với gà bị bệnh và tiến hành làm sạch môi trường để ngăn chặn sự lây lan.

• Vệ sinh chuồng trại: Cần thường xuyên làm sạch, phun thuốc khử trùng chuồng, máng ăn và máng uống để đảm bảo vệ sinh.
• Thức ăn, nước uống: Nên sử dụng nước sạch và thức ăn không bị mốc hay hư hỏng.
• Quản lý: Giữ cho nền chuồng luôn khô ráo, hạn chế độ ẩm để ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn.
• Vaccine: Đảm bảo tiêm đầy đủ các loại vaccine theo đúng lịch trình đã xác định.